Đặc điểm của tài liệu lưu trữ điện tử

     

Sự trở nên tân tiến của công nghệ công nghệ, quan trọng đặc biệt là công nghệ thông tin và yêu cầu ứng dụng công nghệ thông tin trong thực tiễn đã sản xuất hiện một loại hình tài liệu mới. Đó là tư liệu trực tuyến. Tư liệu trực đường được hiểu như là tài liệu năng lượng điện tử/ tài liệu số chất nhận được truy cập trực tuyến trên Internet. Trong bài viết này, cửa hàng chúng tôi dự báo hướng cách tân và phát triển nguồn tư liệu trực tuyến trong các thư viện (TV) trên nhân loại trên cơ sở khám phá nội hàm tài liệu điện tử/ tư liệu số, tài liệu trực tuyến, sự sinh ra và cách tân và phát triển nguồn tài liệu trực tuyến trong những TV trên chũm giới.

Bạn đang xem: Đặc điểm của tài liệu lưu trữ điện tử

1. Tài liệu điện tử, tài liệu số, tài liệu trực tuyến

Một số khái niệm

Đầu trong năm 90, Thuật ngữ “tài liệu năng lượng điện tử” đã lộ diện ở Nga trong tiêu chuẩn chỉnh hiện hành GOST R 51141-98: “đó là tài liệu được chế tạo lập vị sử dụng những vật mang tin với các phương pháp ghi bảo vệ xử lý tin tức của nó bằng máy vi tính điện tử”. Sự cách tân và phát triển của công nghệ máy tính đã khiến cho khái niệm trên ko còn phù hợp khi thông tin trên bất kể tài liệu giấy nào cũng đều có thể đọc bởi máy trải qua việc quét hình. Thuật ngữ tài liệu điện tử được kể lại trong tiêu chuẩn chỉnh GOST R 52292 đó là “một vẻ ngoài trình bày tài liệu bên dưới dạng tập thích hợp các triển khai liên quan lại với nhau trong môi trường điện tử và các triển khai liên quan liêu với nhau tương ứng với chúng trong môi trường thiên nhiên số” <2>. Đặc điểm của tài liệu năng lượng điện tử là thông tin được trình bày dưới dạng “điện tử - số” cùng chỉ có thể đọc được nhờ sự trợ giúp của những phương tiện nghệ thuật và chương trình tương thích.

Tại Việt Nam, Luật tàng trữ năm 2011 tư tưởng về tài liệu năng lượng điện tử cùng tài liệu số như sau:

“Tài liệu năng lượng điện tử” là vật sở hữu tin được chế tác lập sống dạng nhưng mà thông tin trong các số ấy được chế tác ra, được giữ hộ đi, được nhận và được tàng trữ bằng phương tiện vận động dựa trên technology điện, điện tử, nghệ thuật số, từ tính, truyền dẫn ko dây, quang học, năng lượng điện từ hoặc công nghệ tương tự, có mặt trong quá trình buổi giao lưu của cơ quan, tổ chức, cá nhân hoặc là vật có tin mà lại thông tin trong số ấy được chế tác lập bởi việc chuyển đổi các loại hình thông tin trên những vật mang tin khác sang thông tin dùng dấu hiệu số.

“Tài liệu số” là vật mang tin nhưng thông tin trong số đó được tạo nên lập bằng cách thức dùng tín hiệu số hình thành trong vượt trình hoạt động của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

“Tài liệu trực tuyến” là 1 trong khái niệm bắt đầu xuất hiện, chưa tồn tại một định nghĩa cầm cố thể, rõ ràng nào về tư liệu trực tuyến. Mặc dù nhiên, tài liệu trực đường được đọc là tài liệu năng lượng điện tử/ tài liệu số được lưu trữ trên các server, được trình bày trên những trang web cùng để gọi hay tải tài liệu này người tiêu dùng tin phải truy vấn Internet.

Đặc điểm của tài liệu trực tuyến

- tin tức được số hoá trả toàn.

- hiệ tượng thể hiện: đa dạng, được diễn đạt ở nhiều vẻ ngoài khác nhau.

- Định dạng rất đa dạng mẫu mã như định dạng PDF, HTML, DOC, LIT…

- đề xuất được đọc, tải qua mạng Internet.

- câu chữ chuyển thiết lập cả bằng văn bản, hình ảnh (động và tĩnh) và âm thanh.

- Hệ thống nhiều truy cập (multi-access): Một sản phẩm trực đường trên mạng về khía cạnh lý thuyết có thể cung cung cấp nhiều địa điểm truy cập trên nhiều thời gian (24/7, phụ thuộc vào tài nguyên năng lượng điện tử sẵn bao gồm 24 giờ/ ngày, 7 ngày/ tuần) và các người hoàn toàn có thể sử dụng cùng lúc.

- Tốc độ: tài liệu trực tuyến thường được coi là nhanh hơn các để dò tìm, thu thập, hợp nhất thông tin quan trọng vào những tài liệu khác, bổ sung cập nhật tìm và tham khảo chéo giữa các ấn phiên bản khác nhau.

- Chức năng: Một tập dữ liệu có thể chấp nhận được người dùng tin tiếp cận ấn bản và phân tích nội dung của nó bằng các phương thức new (chẳng hạn lúc tra từ bỏ điển bọn họ sẽ không trở nên hạn chế về mục từ).

- Nội dung: tài liệu trực tuyến có thể chứa đựng một lượng thông tin rộng lớn, nhưng quan trọng đặc biệt hơn là nó có thể chứa đựng những phương tiện truyền đạt các thành phần hỗn hợp như hình hình ảnh động, âm thanh, buổi giao lưu của nhân vật cơ mà tài liệu in ấn không thể làm được.

2. Tài liệu trực tuyến: hai mươi năm hình thành và phát triển trong các thư viện trên cố kỉnh giới

Từ đầu những năm 70 của gắng kỷ trước, tin học hoá trong TV đã bước đầu bằng sự cải tiến và phát triển hệ laptop lớn tập trung hoá được sử dụng chung để tạo thành các mục lục TV, nhằm mục đích phân phối những dữ liệu thư mục dưới dạng số. Trong những năm 80, những hệ thống làm chủ TV tích vừa lòng ra đời, được cho phép xử lý toàn cục trong từng TV toàn thể dây chuyền tứ liệu truyền thống: theo dõi solo đặt, đk tài liệu, biên mục, sản xuất mục lục tra cứu vớt trực tuyến đường (OPAC) cho bạn đọc với theo dõi câu hỏi cho mượn tài liệu. Nhưng mà phải tới những năm 90 của cầm kỷ trước, công nghệ Internet có mặt và cải cách và phát triển đã làm cho tiền đề mang đến sự ra đời và bùng phát của tài liệu trực tuyến.

Tài liệu trực tuyến thành lập và hoạt động có chân thành và ý nghĩa quan trọng, giúp các nhà xuất bản và độc giả thu thập thông tin cần thiết cho buổi giao lưu của họ, chế tạo ra nguồn tài liệu mới được thiết lập cấu hình và phát triển gấp rút trong các TV. Với tài liệu trực tuyến, sự thành lập và hoạt động của TV điện tử/ TV số/ TV ảo/ TV ko tường… (sau đây điện thoại tư vấn là thư viện số - TVS) sẽ tạo cơ hội cho những người dùng tin ưng ý niềm say mê và yêu cầu đọc. TVS đó là một một trong những ứng dụng Internet hữu ích nhất, kỹ thuật nhất để số hoá tri thức, tổ chức, sắp tới xếp, lưu trữ, kiếm tìm kiếm và truy vấn tới những nguồn tri thức quả đât <1>. Phát triển từ TV truyền thống lâu đời thành TVS đang là xu hướng tất yếu. Một trong những yếu tố nhằm xây dựng, gia hạn và phân phát triển mô hình TV này là nguồn tài liệu điện tử/ tư liệu số giao hàng truy cập trực tuyến qua mạng internet (nguồn tư liệu trực tuyến). Phương châm của bất kỳ TVS làm sao là tạo nên một cổng thông tin truy vấn trực tuyến đến tài liệu năng lượng điện tử/ tài liệu số không chỉ là của TV đó mà đến ngẫu nhiên TVS nào cùng ở bất cứ đâu. Bởi vì đó, vấn đề xây dựng tủ đồ tài liệu điện tử/ tài liệu số giao hàng cho việc truy vấn trực đường là bước tiên phong tiên, quan trọng nhất để phát triển TVS. Câu hỏi này được các cơ quan tin tức – thư viện triển khai theo 3 cách phổ biến, đó là:

- Tự tiến hành số hoá nguồn tứ liệu trên chứng từ của TV, có nghĩa là chuyển tư liệu hiện gồm sang dạng số bằng phương pháp quét hay nhập lại thông tin.

- vấp ngã sung/ tích đúng theo nguồn tư liệu trực tuyến thông qua việc mua, bàn bạc tài liệu năng lượng điện tử đang rất được xuất phiên bản (bản tin, tạp chí năng lượng điện tử, các chế bạn dạng điện tử trước lúc in ra trên giấy).

- Xây dựng các liên kết (tạo khả năng truy cập) đến những nguồn tư liệu trên Internet, tốt nhất là nguồn của các cơ quan gồm cùng diện chuyên đề bao quát.

Hoa Kỳ với Anh là hai giang sơn đầu tiên gồm có nghiên cứu, tạo ra dựng nguồn tài liệu trực con đường và xúc tiến TVS. Trong những năm 90, các dự án sáng kiến TVS (Digital Library Initiative - DLI) tiến trình 1994 – 2004 tại Hoa Kỳ, chương trình TV năng lượng điện tử (Electronic Library Programme - eLib) quy trình 1995 – 2000 trên Anh, những dự án TVS thế giới NSF/ JISC tiến độ 1999 – 2001… được xem tựa như những dự án TVS chủ đạo, tác động mạnh mẽ tới nghiên cứu, cải cách và phát triển nguồn tài liệu trực tuyến đường và TVS trên thế giới. Sản phẩm loạt tủ chứa đồ tài liệu trực tuyến được sản xuất lập qua những dự án TVS và tiếp tục được chế tạo ra lập qua những chương trình trong những TV khủng trên ráng giới. TV Quốc hội Hoa Kỳ liên tục tiến hành lịch trình TVS khổng lồ nhằm chuyển đổi vốn tư liệu truyền thống lịch sử sang mối cung cấp tài liệu năng lượng điện tử có thể chấp nhận được truy cập trực tuyến. TV nước nhà Anh hợp tác và ký kết với Microsoft cũng đã tiến hành số hoá nhằm mục đích tạo lập một tủ chứa đồ tài liệu điện tử cho phép truy cập trực tuyến. TV nước nhà Pháp đã ký hợp đồng với hãng sản xuất Safig nhằm mục đích số hoá 300.000 sách của TV trong tầm 3 năm <11>. Trên Nhật Bản, dự án công trình “Thử nghiệm tủ sách số” vạc triển quy mô nhằm thực hiện các test nghiệm khác biệt liên quan mang lại TVS trải qua việc tạo ra ra một trong những lượng béo tài liệu trực tuyến từ rất nhiều nguồn tin tức khác nhau. Tổng cộng có gần 9,5 triệu trang tài liệu đã làm được số hoá <6>.

Những năm đầu thế kỷ XXI, một loạt các bộ sưu tầm tài liệu trực đường đã được TV những trường đh Ôxtrâylia xây dựng, giao hàng cho công tác đào tạo của trường. TV ngôi trường Đại học technology Sydney cung cấp cho chính mình đọc 16.597 tên tạp chí trực tuyến trong tổng số 20.984 tên mà TV hiện tất cả và 13.211 cuốn sách điện tử. Toàn cục nguồn tài liệu điện tử/ tư liệu số này đều sở hữu đường liên kết trực kế tiếp mục lục tích hợp của TV và giao hàng bạn gọi 24 giờ/ ngày, 7 ngày/ tuần từ ngẫu nhiên điểm truy vấn Internet làm sao <3>. Tại trường Đại học công nghệ Curtin, TV Tổng thống John Curtin đã kiến thiết một loạt các tài liệu trực tuyến liên quan đến vị nguyên Tổng thống này <5, 9>. Không ít TV của các trường đh tại Ôxtrâylia đã trở thành thành viên của “Chương trình luận văn số Ôxtrâylia” - chương trình liên kết tổ quốc nhằm cấu hình thiết lập cơ sở dữ liệu luận văn số của sinh viên những trường đh Ôxtrâylia. Luận văn có thể được truy cập bằng bạn dạng PDF trải qua cơ sở dữ liệu ADT quốc gia.

Đến nay, trên nắm giới, mặt hàng loạt những TVS được tạo và cải cách và phát triển như Project Gutenberg, Google Book Search, internet Archive, Cornell University, The Library of Congress, The European Digital Library, World Digital Library, Greenstone Digital Library-University of Waikato, Carnegie Mellon University"s Million Book Project… các TVS này đã tạo lập, tổ chức, giữ trữ, truy cập, share nguồn tư liệu trực tuyến phệ mang tính chất riêng của từng TV. TV Quốc hội Mỹ (The Library of Congress) đã tạo ra lập một mối cung cấp tài liệu trực tuyến cho phép truy cập vào 190 bộ sưu tầm để xem bạn dạng đồ cùng hình ảnh; đọc thư, nhật ký kết và báo chí; nghe những sự khiếu nại và thông tin nhân vật; nghe các bản ghi âm với xem các tập phim lịch sử <10>. TVS quả đât (World Digital Library) từ thời điểm năm 2007 bước đầu số hoá phần lớn tài liệu quý và hiếm và độc nhất vô nhị từ đông đảo TV và viện hàn lâm trên nhân loại nhằm tạo nên chúng rất có thể được truy vấn miễn phí tổn trên Internet. Đến nay, TVS rứa giới cung cấp truy cập miễn phí tổn tới mối cung cấp tài liệu trực tuyến gồm bạn dạng thảo, sách quý hiếm, bản đồ, hình ảnh và các tài liệu văn hoá đặc trưng khác từ toàn bộ các nước, các nền văn hoá, giờ Ả Rập, Trung Quốc, Anh, Pháp, người yêu Đào Nha, Nga và Tây Ban Nha. TV nước nhà Pháp vẫn số hoá, cho phép truy cập trực tuyến đường tới mối cung cấp tài liệu trực tuyến gồm: 115.745 chuyên khảo, 3.517 tựa ấn phẩm định kỳ, 5.008 bạn dạng đồ, 1.056 tư liệu âm thanh, 4.164 bạn dạng viết tay, 2.127 bạn dạng chép nhạc thuộc 111.644 hình hình ảnh <11>. TVS châu Âu (The European Digital Library) chế tác lập nguồn tài liệu trực tuyến từ mối cung cấp tài liệu số được cung ứng bởi 48 TV sống châu Âu. Mối cung cấp tài liệu gồm hơn 200 triệu tài liệu, 24 triệu trang nội dung toàn văn, 18 triệu tư liệu số và 119 triệu biểu ghi thư mục sinh hoạt châu Âu <13>…

3. Xu hướng cách tân và phát triển của tài liệu trực tuyến trong số thư viện trên gắng giới

Theo từ điển tiếng Việt (Viện công nghệ Xã hội nước ta năm 1992 - trang 1135), “Xu hướng” tức là xu nuốm thiên về một chiều như thế nào đó, là sự việc thiên về những hoạt động nào đó nhằm một mục tiêu có ý nghĩa sâu sắc đối với bản thân trong một thời gian lâu dài.

Từ tư tưởng đó, có thể hiểu Xu hướng cải cách và phát triển của mối cung cấp tài liệu trực đường trong TV là xu gắng thiên về một khunh hướng nào đó của tài liệu trực tuyến, bao gồm mục tiêu, ý nghĩa sâu sắc và tác động trong thời hạn dài, tác động ảnh hưởng đến khối hệ thống TV của gắng giới.

Như phần trên sẽ trình bày, tư liệu trực đường ưu việt hơn tài liệu truyền thống cuội nguồn rất nhiều. Xét về văn bản truyền tải, tài liệu trực tuyến tất cả những điểm mạnh vượt trội so với tài liệu truyền thống. Tài liệu trực tuyến bây giờ không chỉ cần phiên phiên bản của tư liệu in nhưng đã vạc triển độc lập một cách táo tợn mẽ. Xem về công nghệ, tài liệu trực tuyến rất có thể đồng thời tích đúng theo nhiều bề ngoài đa phương tiện đi lại – trường đoản cú chữ viết, âm thanh cho đến hình hình ảnh tĩnh và động. Xét đến tốc độ của tin tức thì tư liệu trực đường luôn update và thao tác đơn giản dễ dàng nhờ những công nghệ hiện đại. Do vì những ưu thay vượt trội so với tài liệu truyền thống, với sự cải tiến và phát triển của Internet cùng máy tính, tài liệu trực tuyến đang được dự đoán sẽ trở thành mô hình tài liệu được người dùng tin truy vấn nhiều độc nhất vô nhị chỉ trong tầm 5 năm cho tới ở bất kỳ nơi nào trên nắm giới.

Hiện nay, trên cố kỉnh giới cũng tương tự ở Việt Nam, trong các TV lâu dài hai khối hệ thống tài liệu, sẽ là tài liệu truyền thống lâu đời và tư liệu trực tuyến. ở kề bên việc bổ sung nguồn tài liệu truyền thống, các TV cải cách và phát triển nguồn tài liệu trực tuyến. Vào tương lai, những TV vẫn liên tục phát triển mối cung cấp tài liệu trực tuyến của bản thân theo 3 cách đã trình bày ở trên, đôi khi chú trọng cách tân và phát triển nguồn tài liệu trực con đường theo các hướng sau:

Thứ nhất, gia hạn hoạt động bất biến của trang thông tin điện tử, cập nhật thường xuyên nguồn tài liệu điện tử ship hàng trực tuyến. Nghiên cứu upgrade phần mềm quản trị. Đảm bảo với nâng cấp buổi giao lưu của hệ thống sever và ứng dụng quản trị, thương hiệu miền, sao lưu dữ liệu phòng ngừa sự cố, an ninh, bình an dữ liệu. Tăng cường trang thiết bị đảm bảo an toàn khả năng lưu trữ và truy cập đồng thời của nhiều bạn đọc. Bảo trì hoạt động định hình và trở nên tân tiến các trang thông tin điện tử nhằm truyền tải tài liệu trực đường đến người tiêu dùng tin một cách dễ dãi nhất. Để đáp ứng nhu cầu nhanh chóng, đúng mực nhu mong của người dùng tin, cũng như thay đổi chính bản thân mình, những TV cần áp dụng những thành quả đó của khoa học technology mới phục vụ cho quy trình tra cứu của người dùng và hỗ trợ nguồn tin của TV. Những yếu tố như cực kỳ liên kết, chế độ tìm kiếm... Trong số trang tin tức điện tử đã được tăng thêm để tạo ra sự liên kết, di chuyển bên trong giữa những khối tài liệu trực đường và tăng năng lực tương tác với mọi trang tin tức điện tử khác.

Xem thêm: Phương Pháp Dạy Tiếng Việt Cho Người Hàn Quốc Tại Nhà, Gia Sư Dạy Tiếng Việt Cho Người Hàn Quốc Tại Nhà

Thứ hai, hình thành phần đa nguồn tài liệu trực đường lớn, bụ bẫm trên cơ sở của sự hình thành và gia hạn quan hệ với những cơ quan tiền xuất bản, các TV khác nhằm mục tiêu phối hợp, tận dụng xuất bạn dạng phẩm trực tuyến, các sản phẩm số hoá của các cơ quan liêu xuất bản, những cơ quan tiền thông tin/ TV khác, độc nhất vô nhị là của các cơ quan bao gồm cùng diện chuyên đề bao quát.

Thứ ba, tạo quy trình chuẩn thống độc nhất cho quá trình trao thay đổi nguồn tài liệu trực tuyến. Để quy trình trao thay đổi nguồn tài liệu trực tuyến diễn ra thuận lợi, mạch lạc không gặp trở ngại giữa những TV cùng với nhau với giữa các TV với các cơ quan lại xuất bản, đồng thời tiết kiệm ngân sách và chi phí được thời gian, sức lực và khiếp phí, những TV và những cơ quan liêu xuất bạn dạng cần sản xuất và thống duy nhất các chuẩn chỉnh về chế tác lập, lưu trữ và thương lượng nội dung số.

Thứ tư, quảng bá rộng rãi nguồn tài liệu trực đường tới cùng đồng. Mối cung cấp tài liệu trực tuyến trong số TV sau thời điểm được hình thành và phát triển nếu không được quảng bá, ra mắt đến đông đảo người dùng tin thì sẽ không được biết đến và không được tầm nã cập. Do vậy, trong thời gian tới, việc quảng bá nguồn tư liệu trực tuyến sẽ được các TV chú trọng và triển khai khỏe mạnh với nhiều bề ngoài như: họp báo giới thiệu, mời điện thoại tư vấn dùng thử, quảng bá trên những phương tiện…

Thứ năm, tích hợp nguồn tư liệu trực tuyến TV với cổng tin tức khoa học tập toàn cầu, tích vừa lòng vào những CSDL khoa học thế giới để những tài liệu trực tuyến luôn luôn xuất hiện đầu tiên trong kết quả tìm kiếm trên Internet, đồng thời tiêu giảm đến mức về tối đa tài năng bị coppy hoặc trích dẫn lại nhưng không có add URL gốc.

Thứ sáu, xây dựng chế độ khai thác và thông dụng tài liệu trực tuyến cho các nhóm người tiêu dùng khác nhau. Để cải cách và phát triển được bề ngoài khai thác phục vụ người cần sử dụng tin trong môi trường xung quanh trực tuyến, các TV quy định hành lang pháp lý: té sung hiệ tượng khai thác sử dụng tài liệu trực tuyến; luật pháp rõ về quyền tác giả của tài liệu; chế độ khai thác; thủ tục tổ chức khai thác, sử dụng tài liệu; thu lệ phí khai quật sử dụng; bảo mật thông tin thông tin...

Tài liệu trực tuyến là mô hình tài liệu mới, hiện ra và trở nên tân tiến gắn với sự cải cách và phát triển của công nghệ kỹ thuật với Internet. Trải qua 20 năm hình thành với phát triển, nguồn tài liệu trực tuyến đã trở thành nguồn lực trọng tâm, huyết mạch trong những TV số, là nguồn tin được chú trọng chi tiêu phát triển bậc nhất trong mọi mô hình TV. Trong tương lai, mối cung cấp tài liệu trực tuyến trong các TV sẽ cải tiến và phát triển rộng về số lượng, sâu về nội dung, bài bản về công nghệ. Trên đó là một vài vấn đề công ty chúng tôi nhìn dìm một biện pháp tổng quan tiền về loại hình tài liệu trực tuyến: các khái niệm, quy trình hình thành, cải cách và phát triển và xu hướng cải tiến và phát triển trong các TV trên vắt giới.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Nguyễn Hoàng Sơn. Thư viện số: hai thập kỷ cải tiến và phát triển trên cố gắng giới, bài học kinh nghiệm và triết lý phát triển đến Việt Nam // Tạp chí thông tin và tứ liệu. - 2011. - Số 2.

2. Nguyễn Lệ Nhung. Vài đường nét về định nghĩa tài liệu, tài liệu điện tử. Http://www. Archives.gov.vn/Pages/Tin%20chi%20ti%E1%BA%BFt.aspx?itemid=17&listId=64c127ef-bb13-4c45-820f-d765e28eb7cc&ws=content.

3. Alex B. Digital libraries: can we deliver them without mở cửa access // National Conference on digital libraries và information services. - Sydney, 2004. - p 1-12.

4. Derek W. Libraries turn a digital page. - 2009. Http://www.swin.edu.au/magazine/ 5/111/libraries- turn-a-digital-page.

5. Gaby H & Lesley W. Polictics, literature, folkore & cir- cumnavigating the world: the what, why and how of digital collection at Curtin University libarry // Dreaming 08-Australian library và information association biennial conference, Alice springs convention centre, Alice Springs, NT Australia. - 2008.

6. Tamiko, M. The digital library in Japan. - 1998. Http://www.ukoln.ac.uk/services/papers/bl/blri078/c ontent/repor~17.htm.

7. The University of Adelaide. The digital libary: current perpectives & future direction. - 2005 (online).

8. Waters, D.J. What are digital libraries? CLIR Issues, July/August. 1998 URL. Http://www.clir.org/pubs/issues/issues04.html.

9. Williamson V. The electronic research archive at the John Curtin Prime Ministerial Library/Williamson V. Và Henderson K.J. - 1998 U R L. Http://john.curtin.edu. Au/aboutus/papers/vwasa199 8.html.