Tác dụng của các phương pháp thuyết minh

     
Lớp 1

Lớp 2

Lớp 2 - kết nối tri thức

Lớp 2 - Chân trời sáng sủa tạo

Lớp 2 - Cánh diều

Tài liệu tham khảo

Lớp 3

Sách giáo khoa

Tài liệu tham khảo

Sách VNEN

Lớp 4

Sách giáo khoa

Sách/Vở bài tập

Đề thi

Lớp 5

Sách giáo khoa

Sách/Vở bài tập

Đề thi

Lớp 6

Lớp 6 - kết nối tri thức

Lớp 6 - Chân trời sáng sủa tạo

Lớp 6 - Cánh diều

Sách/Vở bài bác tập

Đề thi

Chuyên đề và Trắc nghiệm

Lớp 7

Sách giáo khoa

Sách/Vở bài tập

Đề thi

Chuyên đề & Trắc nghiệm

Lớp 8

Sách giáo khoa

Sách/Vở bài xích tập

Đề thi

Chuyên đề và Trắc nghiệm

Lớp 9

Sách giáo khoa

Sách/Vở bài bác tập

Đề thi

Chuyên đề và Trắc nghiệm

Lớp 10

Sách giáo khoa

Sách/Vở bài xích tập

Đề thi

Chuyên đề & Trắc nghiệm

Lớp 11

Sách giáo khoa

Sách/Vở bài xích tập

Đề thi

Chuyên đề & Trắc nghiệm

Lớp 12

Sách giáo khoa

Sách/Vở bài xích tập

Đề thi

Chuyên đề & Trắc nghiệm

IT

Ngữ pháp tiếng Anh

Lập trình Java

Phát triển web

Lập trình C, C++, Python

Cơ sở dữ liệu


*

Tài liệu Ngữ văn 10 phần tiếng Việt - Tập làm cho vănTài liệu giờ đồng hồ Việt - Tập làm cho văn 10 học tập kì 1Tài liệu tiếng Việt - Tập làm cho văn 10 học tập kì 2

Phương pháp thuyết minh - Ngữ văn lớp 10

Bài giảng: Phương pháp thuyết minh - Cô Trương Khánh Linh (Giáo viên tamsukhuya.com)

A.KIẾN THỨC CẦN NHỚ

1. Tầm đặc trưng của phương pháp thuyết minh:

- mục đích của phương thức thuyết minh: là điều kiện quan trọng để kết thúc tốt một bài xích văn thuyết minh.

Bạn đang xem: Tác dụng của các phương pháp thuyết minh

- mối quan hệ giữa phương thức thuyết minh và mục tiêu thuyết minh:

+ phương thức thuyết minh phục vụ mục đích thuyết minh.

+ mục đích thuyết minh được hiện thực hóa thành bài xích văn trải qua các cách thức thuyết minh.

2. Một số cách thức thuyết minh:

a. Cách thức liệt kê

VD: Theo những nhà khoa học, bao bì ni lông lẫn vào đất làm cho cản trở quy trình sinh trưởng của các loài thực thứ bị nó bao quanh, ngăn trở sự trở nên tân tiến của cỏ dẫn đến hiện tượng xói mòn ở những vùng đồi núi. Bao bì ni lông bị vứt xuống cống làm tắc những đường dẫn nước thải, làm tăng kỹ năng ngập lụt của những đô thị về mùa mưa. Sự tắc nghẽn khối hệ thống cống rãnh tạo nên muỗi vạc sinh, lan truyền dịch bệnh. Vỏ hộp ni lông trôi ra biển lớn làm chết những sinh thứ khi bọn chúng nuốt phải

(Thông tin về Ngày Trái Đất năm 2000)

Gợi ý: fan viết sẽ sử dụng cách thức liệt kê để đề cập ra lần lượt các thể hiện của đối tượng người dùng theo cá biệt tự từ béo đến nhỏ dại (hoặc ngược lại), giúp bạn đọc cố gắng được quánh điểm, đặc điểm của sự vật, hiện tượng một cách cụ thể, sáng sủa rõ.

c.Phương pháp nêu ví dụ

VD: Ngày nay, đi các nước phân phát triển, đâu đâu cũng nổi lên chiến dịch chống thuốc lá. Người ta cấm hút thuốc lá ở toàn bộ những địa điểm công cộng, phân phát nặng những người dân vi phạm (ở Bỉ, từ thời điểm năm 1987, vi phạm luật lần thứ nhất phạt 40 đô la, tái phạm phạt 500 đô la).

(Ôn dịch thuốc lá)

Gợi ý: câu hỏi nêu ra ví dụ ví dụ về thái độ nghiêm tương khắc với những người hút dung dịch lá nơi chỗ đông người có tác dụng thuyết phục về ý thức giữ gìn sức khoẻ cộng đồng, đồng thời nhấn mạnh vấn đề và lôi kéo mọi tín đồ nhìn nhận vấn đề thuốc lá một cách nghiêm túc.

d.Phương pháp nêu số liệu

VD: các nhà khoa học cho biết trong ko khí, dưỡng khí chỉ chiếm khoảng chừng 20% thể tích, thán khí chiếm 3%. Nếu không có bổ sung thì trong khoảng 500 năm con tín đồ và động vật sẽ dùng hết số dưỡng khí ấy, mặt khác số thán khí không ngừng gia tăng. Vậy vị sao tới lúc này dưỡng khí vẫn còn? Đó là nhờ vào thực vật. Thực đồ vật khi quang thích hợp hút thán khí với nhả ra dưỡng khí. Một héc-ta cỏ từng ngày có tác dụng hấp thụ 900 kilogam thán khí cùng nhả ra 600 kg dưỡng khí. Vì vậy trồng cây cối và thảm cỏ trong thành phố có ý nghĩa cực kì to lớn.

(Nói về cỏ)

Gợi ý: những số liệu có chân thành và ý nghĩa thuyết minh đến tầm quan trọng của thực vật nói chung, cỏ nói riêng một cách cụ thể, chân xác. Vào văn phiên bản thuyết minh, nhất so với lĩnh vực công nghệ tự nhiên, các số liệu là cơ sở quan trọng đặc biệt để người viết thuyết minh về một vụ việc gì đó. Số liệu thực hiện trong văn phiên bản thuyết minh phải bao gồm độ tin tưởng cao, được chứng thực bằng phương thức khoa học.

e.Phương pháp so sánh

VD: đại dương Thái tỉnh bình dương chiếm một diện tích lớn gần bằng 3 biển lớn khác cùng lại và phệ gấp 14 lần diện tích s biển Bắc Băng Dương là đại dương bé nhất.

Gợi ý: Thuyết minh về độ rộng lớn của biển thái bình Dương, fan viết đã tiến hành so sánh với các đại dương khác sẽ giúp người đọc gồm được ấn tượng cụ thể về diện tích của nó. Phép so sánh có chức năng làm nổi bật, ví dụ hoá đối tượng cần thuyết minh

f.Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích

VD: + Huế là trong những trung trung khu văn hoá, thẩm mỹ lớn của Việt Nam.

+ Nông Văn Vân là tù nhân trưởng dân tộc bản địa Tày, giữ chức tri châu Bảo Lạc (Cao Bằng).

Gợi ý: các câu trên đều có từ “là” - từ bộc lộ nhận định mang tính chất định nghĩa, giải thích.

Gợi ý: Phần vị ngữ sau trường đoản cú “là” thường nêu những kỹ năng khái quát về bản chất, đặc trưng, đặc điểm của đối tượng người sử dụng đứng trước tự “là”. Trong văn phiên bản thuyết minh, hầu như câu nhiều loại này vào vai trò nêu vấn đề, giới thiệu nội dung đề nghị thuyết minh

g.Phương pháp phân loại, phân tích

VD: bố sô là 1 trong thi sĩ - tín đồ hành hương nổi tiếng sống sinh hoạt Nhật phiên bản vào vậy kỉ XVIII... Vào thực tế đấy là bút danh thứ tía của ông. Dưới gần như vần thơ đầu tiên, ông kí là Mu-nê-phu-sa. Mười năm sau ông được lấy tên Tô-sây, có nghĩa là “Đào xanh”

Gợi ý: đều dòng trên phân loại và phân tích về những cây bút danh và ý nghĩa sâu sắc của những cây viết danh của Ba-sô

h.Phương pháp nêu chú thích:

Thanh Hiên thi tập là trong những tập thơ chữ Hán danh tiếng của Nguyễn Du. Thương hiệu Hiệu của Nguyễn Du là Thanh Hiên. Ông đã lấy trên hiệu của chính mình đặt đến tên của tác phẩm.

Xem thêm: Cách Viết Hồ Sơ Năng Lực Cá Nhân Đẹp Ấn Tượng Độc Đáo, Hồ Sơ Năng Lực Cá Nhân

Gợi ý: Câu “Tên Hiệu của Nguyễn Du là Thanh Hiên” là câu có sử dụng phương pháp chú mê say

i.Phương pháp giảng hương nguyên nhân- kết quả:

VD: Một đệ tử đem lại cho ông một cây lạ nhập tương đương từ xứ Trung Hoa. Đấy là cây chuối, giống chuối tiêu. Với ngay tức thì bên thơ say đắm nó, ông bị rất nhiều tàu lá dài và rộng tê quyến rũ...Trong giờ Nhật, cây chuối là ba-sô...còn cái thương hiệu nào phù hợp cho ông đem làm cây viết danh hơn là tên loài cây nhưng mà ông yêu thương mến.

Quan hệ nhân- quả: tự niềm mê man cây chuối dẫn đến kết quả thi sĩ vẫn lấy cây viết danh là Ba-sô.

3. Yêu cầu đối với việc vận dụng phương thức thuyết minh:

-Căn cứ vào mục tiêu thuyết minh để lựa chọn cách thức thuyết minh phù hợp.

-Mục đích vận dụng cách thức thuyết minh:

+ đưa tin đầy đủ, một cách khách quan về đối tượng người dùng được thuyết minh.

+ Giúp fan đọc (nghe) tiếp nhận dễ dàng, hứng thú.

B.LUYỆN TẬP VẬN DỤNG

1.Nhận xét về sự việc chọn lựa, vận dụng và kết hợp các cách thức thuyết minh trong đoạn trích sau :

trong rất nhiều loài hoa mà vạn vật thiên nhiên đã tạo nên trên trần thế này, hiếm gồm loài hoa nào nhưng mà sự đánh giá về nó lại được thống nhất như thể hoa lan.

Hoa lan được fan phương Đông tôn là "Loài hoa vương giả" (Vương giả chi hoa). Còn với những người phương Tây thì lan là "Nữ hoàng của các loài hoa".

họ lan thường được chia thành hai team : đội phong lan bao hàm tất cả hồ hết loài sống bám trên đá, trên cây, bao gồm rễ nằm trong không khí. Còn đội địa lan lại có những loài gồm rễ bên trong đất tuyệt lớp thảm mục.

có thể nói rằng trong thế giới của hoa, chưa có loài như thế nào đạt mang đến sự nhiều chủng loại tuyệt vời như lan, với đa số sự biến hóa thái rất đa dạng và phong phú về rễ, thân, lá và đặc biệt là hoa. Chỉ riêng biệt 10 chủng loại của đưa ra lan Hài Vệ nữ giới đã cho biết sự nhiều mẫu mã tuyệt vời của hoa và của lá về hình dáng, màu sắc sắc. Với cánh môi còn lượn như gót hài, cánh hoa trong mảnh và mang hòa sắc đẹp tuyệt diệu của trắng, vàng, phớt tím, nâu, khi tất cả làn gió nhẹ, hoa Hài Vệ bạn nữ rung rinh, tưởng như cánh bướm mảnh dẻ đang cất cánh lượn.

(Theo Lê Hoàng, Hoa lan Việt Nam, tạp chí KTC - trí thức là sức mạnh, số 5, 1997)

Trả lời:

Phương pháp chú thích: Hoa lan được tín đồ phương Đông tôn là “Loài hoa vương vãi giả”… cô gái hoàng của những loài hoa.

- cách thức phân tích, giải thích: “Họ lan được phân thành hai nhóm: team phong lan…lớp thảm mục”

- cách thức nêu số liệu “Chỉ riêng biệt 10 loài của bỏ ra lan Hài Vệ nữ cho thấy thêm sự nhiều mẫu mã tuyệt vời của hoa, của lá về hình dáng, màu sắc sắc

→ ko kể ra, người sáng tác dùng yếu tố mô tả hấp dẫn: “Cánh môi cong lượn như gót hài, cánh hoa vào mãnh…đang cất cánh lượn”

→ Đoạn trích cung cấp hiểu biết, tri thức về hoa lan, loại hoa được ưa chuộng. Fan viết cần phải có hiểu biết sự thật khoa học, thiết yếu xác, khách quan

- người sáng tác phối phối hợp nhiều phương thức thuyết minh: chú thích, phân loại, liệt kê, nêu ví dụ…

2. Anh (chị) hãy cho biết trong mỗi lấy ví dụ nêu bên dưới đây, người sáng tác đã sử dụng phương thức thuyết minh ví dụ nào.

a) thai sinh quyển như một tấm chăn bao bọc bảo vệ quả đất khỏi sức nóng và tia sự phản xạ của khía cạnh Trời. Tuy vậy giờ đây, tấm chăn này đã biết thành thủng với nhiệt của mặt Trời lọt qua khiến cho khí hậu của Trái Đất nóng lên. Các nhà khoa học điện thoại tư vấn hiện tượng tăng cao lên này là hiệu ứng công ty kính.

(Hiệu ứng đơn vị kính, trong tập san KCT -

Tri thức là sức mạnh, số 5 - 1997)

b) không có gì trừu tượng hơn là bé số, tốt nhất là khi con số vượt vượt tầm tưởng tượng của bạn đọc. <...> Độc trả sẽ hoàn toàn thờ ơ khi phát âm thấy chi tiêu giáo dục năm học tập 1998 -1999 là 10.365.000.000.000 đồng. <...> cần được so sánh con số này cùng với một con số hiển nhiên, hoặc tính ra tỉ lệ thành phần phần trăm. Vào trường phù hợp trên, thử chia giá cả dành cho giáo dục đào tạo cho tổng số học viên phổ thông với sinh viên trong toàn nước <...>. Ta sẽ sở hữu được một con số rõ ràng là mỗi học sinh được đầu tư 482.000 đồng vào cả một năm học. Cũng nói cách khác cách khác, rằng chi tiêu giáo dục trong năm này bằng 11,54% tổng ngân sách, trong lúc con số năm kia chỉ là 10,56% <...>.

(L. Héc-vu-ê, Viết mang lại độc giả,

Hội bên báo Việt Nam, Hà Nội, 1999)

c) Còn có nghĩa là cầu: quả ước làm bởi vải màu, vào độn rơm hoặc trấu. Hai bên trai gái xếp sản phẩm chữ nhất, đứng phương pháp nhau chừng vài ba mươi bước, một bên tung lên, vị trí kia bắt lấy, rồi lại tung trở lại. Bên nào ko bắt được, bị coi là thua và chiến bại là buộc phải tháo gỡ một đồ dùng gì mang trong người để đưa cho bên thắng. <...> nhưng sau chót, định đoạt xong được thảm bại rồi, tín đồ được cũng trả lại vật cho mặt thua và cả 2 bên cùng uống rượu say sưa trong một tình yêu mến bát ngát.

(Vũ Bằng, Thương nhớ mười hai, Sđd)

d) Ít ai trong chúng ta nghĩ rằng hoa cũng có thể là một máy lịch, hay một thứ đồng hồ. Nhưng sự thực là như thế. Có rất nhiều loài hoa chỉ nở vào trong 1 giờ nhất quyết trong ngày. Hoa mười tiếng nở vào tầm khoảng 10 giờ sáng; hoa thổ nhân sâm nở vào tầm khoảng 5 giờ chiều; hoa phấn im chỉ nở vào khoảng hoàng hôn; hoa dạ hương thơm nở vào tầm 10 giờ đồng hồ đêm; hoa quỳnh nở vào 12 giờ đêm,...

Ngoài số đông loài hoa thông tư giờ, ta còn thấy nhiều loài hoa thông tư cho mùa nữa. Ở Việt Nam, hoa thông tư cho mùa xuân là hoa đào, hoa mai; hoa thông tư cho mùa hè là hoa phượng; hoa thông tư cho mùa thu là số đông các loài cúc, nhất là cúc mọc hoang đần độn như cúc trắng dại, ngải cứu,... Riêng mùa đông, cây cối thu bản thân lại để sẵn sàng cho sự tạo thành vào các mùa dễ dàng của năm tiếp theo nên các loài hoa chỉ thị cho mùa này hãn hữu hơn - vượt trội là hoa ban mọc sống vùng núi tây-bắc cứa nước ta.

(Theo Đỗ táo bạo Hùng, các loài hoa kì lạ, trong Sách lịch kiến thức phổ thông, NXB kỹ thuật và kĩ thuật, 1995)

Trả lời:

- Đoạn trích (a) gồm sử dụng phương thức so sánh: “Bầu sinh quyển như một lớp chăn bao bọc bảo vệ quả đất khỏi sức nóng và tia bức xạ của phương diện Trời” và cách thức chú thích: “Các bên khoa học call hiện tượng nóng lên này là hiệu ứng công ty kính”

- Đoạn trích (b) có sử dụng phương thức nêu số liệu: “...ngân sách giáo dục và đào tạo năm học 1998 -1999 là 10.365.000.000.000 đồng”, “mỗi học viên được đầu tư chi tiêu 482.000 đồng trong cả một năm học”, “ngân sách giáo dục trong năm này bằng 11,54% tổng ngân sách, trong khi con số năm ngoái chỉ là 10,56%”

- Đoạn trích (c) có sử dụng phương thức định nghĩa: “Còn có nghĩa là cầu: quả cầu làm bởi vải màu, trong độn rơm hoặc trấu”

- Đoạn trích (d) có sử dụng phương pháp phân loại: Hoa thông tư giờ với hoa thông tư mùa, vào hoa thông tư mùa bao gồm hoa chỉ mùa hè, mùa xuân, mùa thu, ngày đông và phương pháp liệt kê: “Hoa mười tiếng nở vào mức 10 giờ đồng hồ sáng; hoa thổ nhân sâm nở vào tầm 5 giờ chiều; hoa phấn lặng chỉ nở vào khoảng hoàng hôn; hoa dạ hương nở vào thời gian 10 giờ đêm; hoa quỳnh nở vào 12 tiếng đêm,..”, “hoa chỉ thị cho mùa xuân là hoa đào, hoa mai; hoa thông tư cho ngày hè là hoa phượng; hoa chỉ thị cho ngày thu là hầu như các loại cúc, nhất là cúc mọc hoang ngớ ngẩn như cúc trắng dại, ngải cứu,...”